اخبار سازمان

در چهل و سومین نشست تخصصی توسعه مطرح شد:

توسعه پایدار باید متکی بر دیدگاه و نظر مردم باشد/ توسعه مفید توسعه درون زاست   [ +29 | -15 ]

توسعه پایدار باید متکی بر دیدگاه و نظر مردم باشد/ توسعه مفید توسعه درون زاست

صبح روز پنجشنبه 25 بهمن ماه، چهل و سومین نشست تخصصی توسعه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گیلان با موضوع "توسعه اجتماعی پایدار از دیدگاه پارادایم تفسیری" باسخنرانی دکتر حسین ابوالحسن تنهایی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در سالن اجتماعات سازمان برگزار شد.


به گزارش روابط‌عمومی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان گیلان، در ابتدای جلسه کیوان محمّدی رئیس سازمان، ضمن خیر مقدم به حضار و سخنران جلسه گفت: جناب دکتر ابوالحسن تنهایی از اساتید برجسته و صاحب سبک جامعه‌شناسی هستند. افتخار می‌کنیم در گروه جامعه‌شناسان کشور، چهره‌هایی نظیر جناب دکتر ابوالحسن تنهایی وجود دارند که با آثارشان به تنویر افکار می‌پردازند.

وی با اشاره به برگزاری منظم و مستمر سلسله نشست های توسعه طی چهار سال گذشته، ادامه داد: عمده ترین انتقادی که به برگزاری این نشست ها وارد می شود، آن است که چهره‌هایی که تاکنون دعوت شده‌اند به توسعه دید "کمی" دارند و آن را در شاخص‌هایی مانند آبرسانی، گازرسانی، برق رسانی، جاده سازی و... می‌دانند. در حالیکه صرفاً اینگونه نبوده است.

محمّدی با بیان اینکه توسعه را یک امر کمی نمی‌دانیم تصریح کرد: هرچند ماهیت کار در سازمان مدیریت و برنامه ریزی به گونه ای است که نمی‌توانیم کمیت ها را نادیده بگیریم، اما مبنای تفکر حاکم بر سازمان پوزیتیویسم نبوده و توسعه را یک مفهوم کیفی می دانیم. و امیدواریم در جلسات بعدی هم بیش از توصیف توسعه به سمت معنا و عمق آن برویم.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان گیلان با اشاره به جایگاه انسان در توسعه پایدار، خاطرنشان کرد: باید به تبیین دیدگاه های انسان گرایانه و مفهومی توسعه برای جامعه بپردازیم و سپس مولفه های توسعه را تدوین کنیم.

محمّدی تفکر گفتگو را پیش‌نیاز ورود به بحث تفسیر انسان‌ها دانست افزود: توسعه بدین معنا نیست که عده‌ای انسان دارای تحصیلات از بهترین دانشگاه‌ها بتوانند با استفاده از مدل‌های خوب برای مردم تصمیم بگیرند، بلکه توسعه به‌دست مردم، برای مردم و به نظر مردم بستگی دارد.

وی با تأکید براینکه توسعه پایدار باید متکی بر دیدگاه و نظر مردم باشد تصریح کرد: نظر مردم در توسعه نظر مهمی است. باید علاوه بر اجرا، مشارکت مردم در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری نیز مدنظر باشد. هرچند در این بین ممکن است در دیدگاه‌ها تضادهایی باشد، اما باید در ورای این دیدگاه‌ها به وفاق برسیم و بر اساس آن عمل کنیم.

 

در ادامه دکتر حسین ابوالحسن تنهایی سخنران چهل وسومین نشست تخصصی توسعه در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان گیلان با اشاره به کج فهمی هایی که درخصوص مفهوم توسعه وجود دارد، گفت: تحقیق و پژوهش اساس برنامه ریزی است، اما نباید صرفاً به کمیت ها بسنده کنیم.

وی با بیان اینکه پوزیتیویسم در جامعه ما دیر آمد و ناشناخته ماند، ادامه داد: دیدگاه تفسیرگرایی یا ذهن گرایانه در تقابل با نگاه پوزیتیویستی نیست، بلکه دو روی یک سکه انسان کنشگر است. انسان هم ساختار مادی دارد و هم تفسیری و نسبت به اتفاقات در زمان و مکان تاریخی واکنش نشان می دهد. در ایران تفسیرگراها را ذهنی و پوزیتیویست ها را عینی می دانند، اما در واقع هم پوشان هم هستند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، با اشاره به مولفه های توسعه اجتماعی از دیدگاه تفسیرگرایی، افزود: تفکیک یافتگی یکی از اصطلاحات ادبیات جامعه شناسی است که برخی آن را تمایزیافتگی تلقی می کنند، اما هر چه تفکیک یافتگی بیشتر شود، پیچیدگی بیشتر خواهد شد و لذا حرکت از سادگی به سمت پیچیدگی نوعی پیشرفت و تکامل و برآیش محسوب می شود که همواره در طول تاریخ وجود داشته است.

ابوالحسن تنهایی رشد و تکامل و پویایی را جزئی از فرهنگ و تمدن دانست و تصریح کرد: برآیش در دوره مدرن ویژگی های خاصی پیدا کرد و نگاه مقایسه ای بین جوامع مختلف به وجود آمد لذا واژه «توسعه» Development) ) تعریف و به سه دسته کشورهای توسعه یافته، در حال توسعه و کمتر توسعه یافته تقسیم شد. این تعریف از توسعه غرب محور و امپریالیستی بوده و لذا جایگاه خود را از دست داده است.

وی با اشاره به ویژگی های توسعه درون زا و برون زا، خاطرنشان کرد: گاهی ساز و کار جامعه در طول تاریخ منجر به برآیش و پیشرفت می شود، اما گاهی جامعه آن برآیش و پیشرفت را قرض می گیرد (تراوش). در واقع برآیش به تغییرات از درون جامعه اتلاق می شود، یعنی جامعه در برابر مسائلی که با آن مواجه می شود اختراع می کند، اما گاهی جامعه این اختراع را از دیگران می گیرد لذا آن چیزی که از بیرون وارد جامعه می شود با گوهر ذات جامعه هماهنگی ندارد و استعمار پیش می آید.

مدرس دانشگاه ادامه داد: جوامعی که درون زا هستند در مواجهه با مشکلات اقدام به یافتن راه حل می کنند و لذا کمترین آسیب را می بینند و عناصر مادی و غیر مادی آنا بیشترین هم پوشانی را دارند، اما تراوشی ها هماهنگی لازم و منطقی را با حرکت های درونی جامعه ندارند.

وی توسعه مفید را توسعه درون زا دانست؛ نه برون زا و گفت: از دیدگاه جامعه شناسی تفسیری، جوامع متشکل از سازمان ها و نهادهای اجتماعی و اقتصادی براساس کنش کنشگران هستند، اما در تئوری های سیستماتیک کنش کنشگران دیده نمی شود و انسان منفعل بوده و تحلیلی از واقعیت ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران، با بیان اینکه انسان ها باید فرصت های زندگی از جمله فرصت تحصیل کردن، فرصت اشتغال، فرصت سالم ماندن و فرصت زنده بودن داشته باشند، اظهار کرد: مادامی توسعه اجتماعی و تفکیک یافتگی در یک جامعه رشد می کند که فرصت های زندگی عادلانه برای مردم فراهم شود.

ابوالحسن تنهایی با اشاره به بیگانگی انسان در سیستم های صنعتی و اقتصادی و اجتماعی، ادامه داد: کشورهای توسعه یافته اقتصادی کشورهای خوشحال نیستند و افسردگی، جرم، اعتیاد، بی تفاوتی و... دارند. لذا اگر انسان خالق باشد و مدیریت کند، احساس خوشحالی پیدا می کند. در واقع دغدغه انسان همیشه «داشتن» نیست، بلکه گاهی به دنبال انسان بودن است.

وی فردیت را یکی دیگر از اصطلاحات جامعه شناسی تفسیری دانست و گفت: جریان توسعه از جوامع پیشامدرن به مدرن با عنصر فردیت همراه بوده است، یعنی توسعه آنقدر رشد پیدا می کند که در برابر سیستم حاکمیت سیاسی و اجتماعی می ایستد. در دوران یک هزار ساله قرون وسطی فردیت به عنوان مهمترین شاخص تحول جوامع پیشامدرن به مدرن دیده نمی شود؛ البته فردیت به معنی فردگرایی نیست.

مدرس دانشگاه با بیان اینکه در فردیت احکام کلامی و فلسفی جای خود را به تجربیات استقرایی و پژوهش های عملیاتی می دهد، خاطرنشان کرد: انسان در جوامع توسعه یافته از قیاس و سنت به استقرا و تجربه شخصی می رسد که نشان دهنده رشد فردیت است.

ابوالحسن تنهایی با اشاره به رویکرد انسان گرایانه جامعه شناسی تفسیری، یادآور شد: انسان در جوامع توسعه یافته تغییردهنده تاریخ است، اما انسان در دایره جوامع کمتر توسعه یافته یا سنتی اراده خودش را زمین می گذارد و ناخوشحال، بی تفاوت و ناسالم می شود لذا باید به کنشگری انسان توجه کنیم تا توسعه اتفاق بیفتد.

وی با بیان اینکه توسعه باید در ساختار سازمانی به وجود آید، گفت: در جوامع با تضاد و تناقض مواجه هستیم لذا توسعه پایدار زمانی ممکن می شود که تضادها در ساختار اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی و سیاسی شناخته و پذیرفته شده باشد. در واقع تضاد منطقی ترین شکل ارتباط بین انسان هاست و هرچه جامعه تفکیک یافته تر شود، تضادها بیشتر خواهد شد، اما تناقض به معنی تضاد منافع است که با سلطه بر دیگری حل خواهد شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران آسیب های اجتماعی و بیماری های روانی را ناشی از سرپوش گذاشتن بر تضادها دانست و اضافه کرد: فقدان گفت وگو یکی از مشکلات جامعه هاست. لذا اگر بتوانیم ساز و کاری فراهم کنیم که سازمان ها فرصتی برای مشارکت فکری و هم فهمی به وجود آورند، به سمت تضادهای مثبت پیش خواهیم رفت.



تگ‌ها:  

نظرات

ارسال نظر

نام کاربر:
عنوان:
نظر:
پست شده توسط: روابط عمومی
شاخه: خبرهای سازمانی, چاپ, ایمیل